Acil Eylem Planı'nda e-Dönüşüm Türkiye Projesi
58. Hükümet tarafından hazırlanan Acil Eylem Planı'nda e-Dönüşüm Türkiye Projesi'ne yer verilmiş, söz konusu projenin koordinasyonu, izlenmesi, değerlendirilmesi ve yönlendirilmesi ile ilgili olarak DPT Müsteşarlığı görevlendirilmiştir. Bu görevin yerine getirilmesi amacıyla DPT bünyesinde Bilgi Toplumu Dairesi Başkanlığı kurulmuştur. Ayrıca, 27 Şubat 2003 tarihinde yayımlanan 2003/12 sayılı Başbakanlık Genelgesi ile e-Dönüşüm Türkiye Projesi'nin amaçları, kurumsal yapısı ve uygulama esasları belirlenmiştir.

Bilgi Toplumu Dairesinin Kuruluşu
2003 yılı Mart ayında DPT bünyesinde Bilgi Toplumu Dairesinin (BTD) kurulmuş olması, başta e-Dönüşüm Türkiye Projesi'nin koordinasyonu olmak üzere, kamu kurumlarının bilgi ve iletişim teknolojisi yatırımları arasında eşgüdüm sağlanması ve bilgi toplumu olma yolunda atılması gereken adımlara ilişkin stratejilerin belirlenmesi amacıyla yapılacak çalışmalar açısından önemli bir gelişmedir.
e-Dönüşüm Türkiye Projesi'nin Amaçları ve Yapılan Çalışmalar
2003/12 Sayılı Başbakanlık Genelgesi'nde belirtildiği üzere, e-Dönüşüm Türkiye Projesi'nin başlıca hedefi; vatandaşlarımıza daha kaliteli ve hızlı kamu hizmeti sunabilmek amacıyla; katılımcı, şeffaf, etkin ve basit iş süreçlerine sahip olmayı ilke edinmiş bir devlet yapısı oluşturacak koşulların hazırlanmasıdır.

Bu proje ile;

- Bilgi ve iletişim teknolojileri politikaları ve mevzuatının, öncelikle Avrupa Birliği müktesebatı çerçevesinde gözden geçirilerek yeniden düzenlenmesi, bu konuda eEurope + kapsamında aday ülkeler için öngörülen eylem planının Ülkemize uyarlanması,
- Vatandaşın, bilgi ve iletişim teknolojileri yardımıyla, kamusal alandaki karar alma süreçlerine katılımını sağlayacak mekanizmaların geliştirilmesi,
- Kamu idaresinin, şeffaf ve hesap verebilir hale getirilmesine katkıda bulunulması,
- Kamu hizmetlerinin sunumunda, bilgi ve iletişim teknolojilerinden azami ölçüde yararlanılarak iyi yönetişim ilkelerinin hayata geçirilmesine katkıda bulunulması,
- Bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımının yaygınlaştırılması,
- Bilgi ve iletişim teknolojisi alanında kaynak israfını azaltmak amacıyla, kamunun mükerrerlik arz eden veya örtüşen ilgili yatırım projelerinin bütünleştirilmesi, izlenmesi, değerlendirilmesi ve yatırımcı kamu kuruluşları arasında gerekli koordinasyonun sağlanması,
- Sektördeki özel sektör faaliyetlerine yukarıdaki ilkeler ışığında yol gösterilmesi

amaçlanmaktadır.

e-Dönüşüm Türkiye Projesi'nin yürütülmesinde, günümüze kadar yapılan çalışmalardan, bilgi birikiminden ve oluşumlardan yararlanma yaklaşımı benimsenmiştir. Bu yaklaşım çerçevesinde, daha önce ülkemizin e-Avrupa+ Girişimine taraf olmasını takiben başlatılan e-Türkiye Girişimi kapsamında oluşturulan çalışma grupları koordinatörleriyle 28 Mart 2003 tarihinden itibaren yapılan çalışmalar, Kısa Dönem Eylem Planı'nın (KDEP) hazırlanması ile neticelenmiştir.

4 Aralık 2003 tarih ve 2003/48 sayılı Başbakanlık Genelgesi'yle e-Dönüşüm Türkiye Projesi Kısa Dönem Eylem Planı uygulamaya konmuştur. Ayrıca söz konusu Genelge'yle e-Dönüşüm Türkiye İcra Kurulu oluşturulmuştur. Kurul'un sekreterya hizmetleri DPT Müsteşarlığınca yürütülmektedir.

2003-2004 dönemini kapsayan KDEP'in hazırlık çalışmaları sürecinde yeniden düzenlenen çalışma grupları ve koordinasyonundan sorumlu kuruluşlar aşağıdadır:

1) Eğitim ve İnsan Kaynakları Çalışma Grubu: Milli Eğitim Bakanlığı
2) Teknik Altyapı ve Bilgi Güvenliği Çalışma Grubu: Ulaştırma Bakanlığı
3) Hukuki Altyapı Çalışma Grubu: Adalet Bakanlığı
4) e-Devlet Çalışma Grubu: Devlet Planlama Teşkilatı
5) e-Ticaret Çalışma Grubu: Dış Ticaret Müsteşarlığı
6) Standartlar Çalışma Grubu: Türk Standartları Enstitüsü Başkanlığı
7) e-Sağlık Çalışma Grubu: Sağlık Bakanlığı
8) İzleme Çalışma Grubu: Türkiye Bilişim Derneği

Türkiye e-Dönüşümün Neresinde?

Dünya Ekonomik Forumu (World Economic Forum) tarafından 2001 yılından bu yana hazırlanan “Küresel Bilgi Teknolojisi” raporlarında, ülkelerin bilgi toplumuna geçişteki hazırlıkları ve bu konudaki çeşitli göstergeleri dikkate alarak bir sıralama yapılmaktadır.

Bu sıralamanın yapılmasında, teknik altyapı göstergeleri kadar, ülkelerin hizmetlerin sunumu ve geliştirilmesindeki durumu, teknoloji üretme yetenekleri, insan sermayesi, hukuki düzenlemeleri gibi pek çok kriter değerlendirilmektedir. Türkiye, 2004-2005 yılı raporunda değerlendirmeye alınan 104 ülke arasında 52'nci sırada, 2005-2006 yılı raporunda 115 ülke arasında 48'nci sırada yer alırken, 2006-2007 raporunda 122 ülke arasında 52'nci sırada yer almıştır. İlk on sırada yer alan ülkeler ve Türkiye'nin sıralamadaki yeri aşağıdaki tabloda verilmektedir.

Ülkelerin Bilgi Toplumuna Hazır Olma Durumu (Networked Readiness)
2004 – 2005
2005 – 2006
2006 - 2007
SIRA
ÜLKE
PUAN
SIRA
ÜLKE
PUAN
SIRA
ÜLKE
PUAN
1
Singapur
1,73
1
ABD
2,02
1
Danimarka
5,71
2
İzlanda
1,66
2
Singapur
1,89
2
İsveç
5,66
3
Finlandiya
1,62
3
Danimarka
1,80
3
Singapur
5,60
4
Danimarka
1,60
4
İzlanda
1,78
4
Finlandiya
5,59
5
ABD
1,58
5
Finlandiya
1,72
5
İsviçre
5,58
6
İsveç
1,53
6
Kanada
1,54
6
Hollanda
5,54
7
HongKong
1,39
7
Tayvan
1,51
7
ABD
5,54
8
Japonya
1,35
8
İsveç
1,49
8
İzlanda
5,50
9
İsviçre
1,30
9
İsviçre
1,48
9
İngiltere
5,45
10
Kanada
1,27
10
İngiltere
1,44
10
Norveç
5,42
...
...
...
52
TÜRKİYE
-0,14
48
TÜRKİYE
0,00
52
TÜRKİYE
3,86

Toplam 104 ülke

Toplam 115 ülke

Toplam 122 ülke

Kaynak: Dünya Ekonomi Forumu
(Not: Ülke puanlamalarındaki farklılık puanlama endekslerindeki değişiklikten kaynaklanmaktadır)

Bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) sektörü 2001 yılı krizi sonrasındaki istikrarlı büyümesini devam ettirmektedir. 2006 yılı sonu itibarıyla telekomünikasyon sektörünün 12,5 milyar ABD doları, bilgi teknolojileri sektörünün ise 4,3 milyar ABD doları pazar büyüklüğüne ulaştığı tahmin edilmektedir. 2005 yılındaki BİT pazarının, yaklaşık 11,5 milyar dolarlık kısmını telekomünikasyon sektörü, geri kalan 3,6 milyar dolarlık bölümünü ise bilgi teknolojileri oluşturmaktadır.

2005 yılında kamunun BİT yatırımlarına tahsis etmiş olduğu ödenek 459 milyon dolardır. Bu rakam, 2006 yılında yaklaşık 588 milyon dolara, 2007 yılında ise 555 milyon dolara ulaşmıştır.

Sabit telefon sayısı doyuma ulaşmış olmasına karşın mobil telefon abone sayısında artış sürmektedir. Genişbant abone sayısında oldukça hızlı bir büyüme yaşanmakta, ancak ulaşılan abone yoğunluk oranı AB ve OECD ortalamalarının oldukça altında kalmaktadır.

Bilgi ve iletişim teknolojileri alanında önemli ve temel göstergeler olarak kabul edilen sabit telefon, mobil telefon, kişisel bilgisayar kullanıcı yoğunluğu, Internet kullanıcı yoğunluğu ve genişbant abone yoğunluğuna ait Türkiye ve Avrupa Birliği üye ülkelerinin 2004-2006 yılı değerleri aşağıda verilmektedir.

Sabit Telefon Abone Yoğunluğu: Ülkemizde, Avrupa genelinde de yaşanan sabit telefon aboneleri sayısında doygunluk seviyesine ulaşılması ve mobil haberleşmenin daha yaygın olarak kullanılması eğilimi etkili olmakta ve büyük bölümünde Türk Telekom'un tekel olarak hizmet sunduğu ses iletimi piyasasında abone sayısı durağanlık göstermektedir. Ülkemizde 2006 yılı sonunda sabit telefon abone yoğunluğu yüzde 25,8 iken, AB üyesi 25 ülkede bu oran yüzde 63,6'dir.

Mobil Telefon Abone Yoğunluğu: 1994 yılından bu yana faaliyette olan GSM şebekesi son yıllarda hızlı bir büyüme göstermiştir. 2005 yılında yaklaşık 43,6 milyon olan abone sayısı 2006 yılında yaklaşık 52,6 milyona ulaşmıştır. Avrupa Birliğinde ise bu oran Ekim 2006 itibariyle yüzde 103 seviyesindedir.

Kişisel Bilgisayar Kullanıcı Yoğunluğu: Kişisel bilgisayar kullanımı son yıllarda hızla artmasına rağmen 2006 yılında 100 kişiye düşen 8 bilgisayar ile Türkiye, AB'ye üye ülkelere kıyasla oldukça geride kalmaktadır.

İnternet Kullanıcı Yoğunluğu: Son yıllarda hızla gelişen genişbant altyapısı ve eğitim, e-Devlet ve e-Ticaret gibi alanlarda yaygınlaşan uygulamalar, internet kullanımına olan talebi artırmaktadır. İşyeri, internet cafe ve okul gibi internetin yaygın kullanıldığı mekanlarının yanı sıra düşen kişisel bilgisayar fiyatları ve düzenlenen ADSL kampanyalar ile özellikle evlerde internet kullanımımın yaygınlaştığı görülmektedir.

Genişbant Kullanıcı Yoğunluğu: S on yıllardaki hızla gelişen ADSL altyapısı genişbant kullanıcı sayısını hızla artırmıştır. 2006 yılı sonunda yaklaşık 2,773 milyon'a ulaşan genişbant abone sayısı ile yüzde 3,86 genişbant abone yoğunluğuna ulaşılmıştır. Genişbant abone yoğunluğu AB üyesi ülkelerde 2006'da yüzde 15,7 düzeyine ulaşmıştır. Ülkemizde yerel ağın paylaşıma açılması ile alternatif işletmecilerin de faaliyet göstereceği genişbant pazarı önümüzdeki dönemde de hızlı büyümesini devam ettirecektir.


Acil Eylem Planı'nda e-Dönüşüm Türkiye Projesi
Bilgi Toplumu Dairesinin Kuruluşu
e-Dönüşüm Türkiye Projesi'nin Amaçları ve Yapılan Çalışmalar
Türkiye e-Dönüşümün Neresinde?
Ülkelerin Bilgi Toplumuna Hazırlık Durumu-eReadiness
Sabit Telefon Abone Yoğunluğu
Mobil Telefon Abone Yoğunluğu
İnternet Yoğunluğu

 

 

| ^ Yukarı ^|

 
© DPT tarafından sunulan bilgiler kaynak gösterilerek kullanılabilir.